محمد يوسف حريرى

348

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

« معلقات سبعه ) و « سبعه معلقه » شهرت دارد ( و اكثرا ذكر كرده‌اند كه تا قبل از نزول قرآن همين هفت معلقه بر ديوار كعبه بود ) عبارتند از : امرؤ القيس بن حجر ، طرفة بن عبد بكرى ، زهير بن ابى سلمى مزنى - لبيد بن ربيعه عامرى ، عمرو بن كلثوم ثعلبى ، عنترة بن شدّاد عبسى و حارث بن حلزهء يشكرى . 2 . اصحاب معلقات تسعه - عبارتند از « اصحاب معلقات سبعه » به اضافهء نابغه ذيبانى ( و يا علقمه ) و اعشى ميمون . 3 . اصحاب معلقات عشر - كه عبارتند از « اصحاب معلقات تسعه » به اضافهء عبيد بن ابرص معلقه هريك از ( - ) معلقات معوذات ( م ع وّ ) - سور معوذتين معوذتان ( م ع وّ ذ ) - سور معوذتين معوذتان حسنين - سور معوذتين معوذتين - سور معوذتين مغبره ( من غ بّ ر ) نام گروهى كه پيوسته مشغول ذكر خدا مىباشند و مكرر مىكنند قرائت قرآن را و ترغيب مىكنند مردم را در اعمال اخروى ( لغت نامه ) مغز قرآن ( م ) براى هر چيز مغزى است و مغز قرآن : 1 . حواميم است . 2 . مفصل است ( الاتقان ، ج 2 ، ص 49 ) . مفردات قرآن ( م ر ) لغات قرآن مجيد . مفسر ( م ف سّ ) تفسيركننده . تفسير كنندهء قرآن مجيد . نخستين مفسر قرآن در تاريخ اسلام شخص پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله شمرده ميشوند كه در پاسخ به سئوال صحابه بسيارى از مفردات و تعبيرات قرآنى را تفسير فرموده‌اند . و پس از آن حضرت بزرگ‌ترين قرآن‌شناس حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است . و براى مفسر نياز است به پانزده علم : لغت ، نحو ، تصريف ، اشتقاق - معانى ، بيان ، بديع ، علم قرائت ، اصول دين ، اصول فقه ، اسباب نزول ، ناسخ و منسوخ ، فقه ، احاديثى كه مجمل و مبهم را بيان مىكند ، علم موهبت و آن علمى است كه خداى تعالى به آنچه دانست عمل كند به ارث مىسپارد . ( الاتقان ، ج 2 ، ص 570 الى 572 - قرآن‌پژوهى ، ص 49 ) مفصل ( م ف صّ ) يا ( - ) سور مفصل بر سه قسم است : 1 . طوال مفصل - از سور حجرات تا بروج . 2 . اوساط مفصل - از سورهء بروج تا لم يكن . 3 . قصار مفصل - از سورهء لم يكن تا آخر ( تاريخ جمع قرآن كريم ، ص 139 ) مقابله قرآن - جلسات مقابله قرآن مفصل القرآن - سور مفصل مقاصير قرآن ( م ) سور حامدات . مقاصير جمع